Heeft u er wel eens bij stilgestaan hoe vaak u tegenwoordig uw telefoon pakt om officiële zaken te regelen met de gemeente of lokale dienstverleners? De digitalisering in de regio Dijk en Waard heeft de afgelopen jaren een enorme vlucht genomen, waarbij het fysieke loket steeds vaker plaatsmaakt voor een digitale omgeving. Voor inwoners van Langedijk en omstreken betekent dit dat veilige online identificatie niet langer een luxe is, maar een noodzakelijk onderdeel van het dagelijks leven. Waar we vroeger met een paspoort naar het gemeentehuis gingen, verloopt verificatie nu veelal via de vertrouwde bankomgeving.

Deze verschuiving naar digitaal zakendoen brengt echter ook vragen met zich mee over toegankelijkheid en veiligheid. Niet iedereen is even handig met apps en inlogcodes, en de afhankelijkheid van banken voor identificatie wordt door sommigen kritisch bekeken. Toch is de trend onomkeerbaar: van het aanvragen van een parkeervergunning tot het inzien van medische dossiers bij lokale zorgverleners, de digitale sleutel wordt steeds vaker gevraagd.

Digitalisering van gemeentelijke diensten in Dijk en Waard

Sinds de fusie van Langedijk en Heerhugowaard tot de gemeente Dijk en Waard is er hard gewerkt aan het harmoniseren en digitaliseren van de gemeentelijke dienstverlening. Inwoners merken dit direct wanneer zij via de gemeentelijke website een verhuizing doorgeven of een uittreksel uit de burgerlijke stand aanvragen. Waar DigiD lange tijd de enige standaard was, zien we dat iDIN steeds vaker als alternatief of aanvulling wordt geaccepteerd bij diverse (semi-)overheidsinstanties en verbonden diensten. Het systeem maakt gebruik van de reeds gecontroleerde gegevens bij de bank, wat zorgt voor een hoog betrouwbaarheidsniveau zonder dat de gemeente zelf kopieën van paspoorten hoeft te verwerken en op te slaan.

Het gebruik van deze bank-gebaseerde verificatie is vooral een Nederlands fenomeen en kan verwarrend zijn voor mensen die ook internationaal actief zijn. Wie over de grens kijkt, merkt dat buitenlandse online diensten vaak andere vormen van identiteitscontrole hanteren die niet gekoppeld zijn aan een Nederlandse bankrekening. Dat geldt onder meer voor internationale online casino’s, waar volgens diverse overzichten “deze sites worden gebruikt door mensen die hun privacy belangrijk vinden en geen behoefte hebben aan controle door de Nederlandse overheid” (bron: https://www.escapistmagazine.com/nl/gidsen/casino-zonder-idin/).

Tegelijkertijd is dit principe niet uniek voor kansspelen. Ook bij buitenlandse streamingdiensten, internationale handelsplatformen of community-apps wordt regelmatig gewerkt met alternatieve verificatiemethoden die losstaan van nationale banksystemen. Dit onderscheid is belangrijk om te begrijpen, omdat het laat zien dat de Nederlandse standaard slechts één van de vele manieren is waarop digitale identiteit wereldwijd wordt ingericht.

Voor de gemeente Dijk en Waard staat gebruiksgemak voorop, maar de veiligheid van persoonsgegevens is de absolute prioriteit bij deze digitale loketten. Het systeem zorgt ervoor dat de gemeente zeker weet wie er inlogt, zonder dat zij inzicht krijgen in de financiële gegevens van de burger. Dit schept een vertrouwensband die essentieel is voor de acceptatie van digitale overheidsdiensten. Naarmate meer diensten, zoals het digitaal stemmen bij lokale participatieprojecten, online komen, zal de roep om deze robuuste inlogmethoden in onze regio alleen maar toenemen.

Veilig inloggen bij lokale webshops en dienstverleners

Naast de overheid maken ook steeds meer lokale ondernemers in Noord-Holland gebruik van geavanceerde identificatiemethoden. Voor webshops die alcohol verkopen, of voor lokale verzekeringstussenpersonen die gevoelige polissen beheren, is het cruciaal om zeker te weten wie er aan de andere kant van het scherm zit. Het simpelweg invullen van een geboortedatum is niet langer voldoende om aan de wettelijke eisen te voldoen. Door gebruik te maken van de beveiligde omgeving van de bank, kunnen ondernemers in Langedijk met zekerheid de leeftijd of identiteit van een klant verifiëren, wat fraude en misbruik aanzienlijk terugdringt.

De schaal waarop dit gebeurt is inmiddels indrukwekkend te noemen en toont aan hoe ingeburgerd het systeem is geraakt. Uit recente cijfers blijkt dat er landelijk 15 miljoen identificatie-acties in 2024 zijn verwerkt via iDIN, wat de enorme acceptatiegraad onder consumenten onderstreept. Voor een lokale ondernemer betekent dit dat de drempel voor klanten om zich te identificeren laag is; men is het proces immers al gewend van andere diensten. Dit verlaagt de frictie in het aankoopproces en verhoogt tegelijkertijd de betrouwbaarheid van de transactie, wat essentieel is voor de lokale digitale economie.

Ook in de dienstverlenende sector, zoals bij makelaars en notarissen in de regio, zien we een verschuiving. Waar men vroeger fysiek langs moest komen om een kopie van het paspoort af te geven, kan dit nu vaak vooraf digitaal geregeld worden. Dit bespaart tijd voor zowel de dienstverlener als de cliënt. Het feit dat ongeveer 13 miljoen Nederlanders toegang hebben tot deze methode via hun bankapp, zorgt ervoor dat vrijwel elke volwassen inwoner van Dijk en Waard potentieel gebruik kan maken van deze versnelde procedures.

Verschillen met internationale verificatiesystemen en privacy

Hoewel het Nederlandse systeem efficiënt is, roept de nauwe verwevenheid tussen banken en identiteit soms vragen op over privacy. In veel andere Europese landen zijn identiteitsbewijzen en bankzaken strikter gescheiden, of is de overheid de enige uitgever van digitale identiteiten. In Nederland fungeren de banken als tussenpersoon, wat praktisch is, maar ook betekent dat commerciële partijen een sleutelrol spelen in onze digitale infrastructuur. Het is belangrijk om te benadrukken dat bij een iDIN-transactie de bank niet ziet wat u precies doet bij de webshop, en de webshop uw saldo niet kan inzien.

De focus van het gebruik ligt dan ook puur op het bevestigen van wie iemand is, en niet op financiële transacties. Dit blijkt ook uit historische data die de trend naar puur gebruik voor identificatie bevestigen. Analyse van eerdere jaren laat zien dat 64% van de transacties specifiek voor identificatiedoeleinden werd gebruikt, en niet voor ondertekenen of inloggen. Dit percentage geeft aan dat de behoefte aan zekerheid over identiteit de belangrijkste drijfveer is voor de adoptie van het systeem, zowel voor bedrijven als voor consumenten die hun gegevens willen beschermen.

Toch staat het landschap aan de vooravond van een grote verandering die ook impact zal hebben op Langedijk. Het huidige systeem zal namelijk op termijn verdwijnen en plaatsmaken voor een meer Europees georiënteerde oplossing. De overname door de Belgische identiteitsapp itsme markeert een overgang naar een systeem dat losser staat van de directe bankomgeving. Dit moet de privacy waarborgen en tegelijkertijd de functionaliteit uitbreiden, zodat inwoners van onze regio straks met één app zowel lokaal als in de rest van Europa terechtkunnen.

De balans tussen gebruiksgemak en digitale veiligheid

De komende jaren zullen in het teken staan van de transitie naar deze nieuwe standaarden. Voor de inwoners van Dijk en Waard betekent dit dat zij zich moeten voorbereiden op een verandering in hoe zij digitaal inloggen. Vanaf juni dit jaar, 2026, wordt het mogelijk om naast de vertrouwde methoden ook de nieuwe app itsme te gebruiken. Deze periode van overlap is bedoeld om iedereen rustig te laten wennen aan de nieuwe interface en functionaliteiten, zonder dat men van de ene op de andere dag de toegang tot essentiële diensten verliest.

Het uiteindelijke doel is een volledige integratie waarbij het oude iDIN in 2028 definitief zal verdwijnen. Voor ouderen en digitaal minder vaardige inwoners is het van groot belang dat lokale instanties, zoals de bibliotheek en de gemeente, ondersteuning blijven bieden tijdens deze overgang. Gebruiksgemak mag immers nooit ten koste gaan van inclusiviteit. De belofte is een veiliger internet waarbij identiteitsfraude tot het verleden behoort, maar dit vereist wel dat elke inwoner mee kan komen in de vaart der volkeren.

De balans tussen veiligheid en gemak blijft een delicaat koorddansen. We willen allemaal met één druk op de knop onze zaken regelen, maar we willen ook de garantie dat onze gegevens niet op straat komen te liggen. De ontwikkelingen in 2026 zullen cruciaal zijn om te zien of de nieuwe systemen deze belofte kunnen waarmaken voor de inwoners van onze regio.