'Herdenking als positief signaal'

Door Redactie op Donderdag 5 mei 2016 10:24  Gemeente  herdenking, positief, signaal


'Herdenking als positief signaal'

Tijdens de dodenherdenking in Noord-Scharwoude ging burgemeester Hans Cornelisse van gemeente Langedijk in op de huidige situatie in de wereld. Zijn toespraak kunt u hier teruglezen.


Dames en heren, jongens en meisjes,

Vandaag, 4 mei, herdenken we onze gevallenen, de slachtoffers die zijn gevallen, in de Tweede Wereldoorlog en de gewapende conflicten daarna.

En we bezinnen ons op onze situatie van vrede en veiligheid nu.

Ik heb maar eens bedacht wat we niet nodig hebben vanavond :

Geen volzinnen of gezwollen taal; liever drie korte statements als:

nooit weer,
zonder vrijheid kan niet,
en niets blijft automatisch goed in onze wereld;

dus zelf bijdragen aan een betere maatschappij, mistoestanden en onvrijheden onderkennen.

Ook geen details; liever een boodschap op grote lijnen: Langedijk herdenkt.

Ook niet vergeten stil te staan bij de waardevolle herdenkingen die we in Langedijk hebben; laten we delen met elkaar dat we in Langedijk op dit punt goed bezig zijn. Ik vind dat we dat ook een keer mogen zeggen, met dank aan allen die hiervoor zorgen.

Ook niet denken dat alles vanzelf gaat; liever verankeren in ons bewustzijn door gedeelde ervaring en elkaar aanspreken.

Dat waren vier punten waar een ‘niet’ en een ‘alternatief’ naast elkaar stonden. Net zoals bij oorlog en vrede, zoals bij wapens en argumenten en ga zo maar door!

We staan straks bij het monument De Stier in Noord Scharwoude, met 32 namen van door oorlog gevallen inwoners van Langedijk. 32 namen: 31 mannen,1 vrouw.

Voor de maatschappij geldt dat we hopen, wensen en stellen: ‘getroffen , maar niet gebroken’. Daarom staat deze tekst ook op het monument: ‘getroffen , maar niet gebroken’. Dat we getroffen zijn blijft, evenals het niet-gebroken zijn; waarvan ik hoop dat het ook echt zo is en we daaraan ook in deze tijd invulling geven. Dat we niet gebroken zijn als we familie hebben verloren, of bekenden, hoe moeilijk dat ook is, zoals blijkt uit levensverhalen van mensen op - nu een hoge leeftijd - of van hun kinderen, als die ervan verteld hebben gekregen en erover hebben kunnen praten, wat niet altijd het geval was. Leed - toen en nu ook nog - toegebracht door een oorlogvoerende natie, met handelingen die reikten tot in onze wereld in Langedijk, op straat, in huizen , waar je werd opgepakt, na soms te zijn verraden. Waar je als verzetsman deel uit maakte van de strijders die ons vaderland wilden bevrijden van binnenuit, met ontelbare grote en kleine verzetsacties. Moedige kerels waren dat: onder de 32 namen waren mensen die in het verzet zaten.

Het boek Toevallig gevallen van Arie Kaan vertelt hun geschiedenis , hun noodlot. Ik ben dankbaar voor dit boek, waarmee de geschiedenis van Langedijk in de oorlog is gedocumenteerd en die het monument tot een nog meer sprekende herinnering en uiting van respect en dankbaarheid maakt dan het is als kunstwerk van metaal en steen!

Van buitenaf hebben de geallieerden ervoor gezorgd dat we zijn bevrijd. Morgen wordt dat gevierd: de 5e mei. Maar dat van buitenaf, dat was een operatie die in de geschiedenis nooit vertoond was. In de tweede wereldoorlog zijn bijvoorbeeld 7000 vliegtuigen neergestort boven Nederland. Dat is toch onvoorstelbaar?! Zoveel moedige mannen, die in zo’n vliegtuigje opstegen. Vergelijk dat eens met de huidige oorlogsvliegtuigen of met de bedieners van een computerscherm ergens in Amerika, die daarmee een wapen bedienen dat in Syrië een taxi op straat kan raken. Die grote moed van die vliegers van destijds - en ook nu zijn er veel moedige militairen - onvoorstelbaar wat zij voor onze vrijheid hebben gedaan. En dat als voorbeeld voor een onderdeel; want ook marine en landmacht verrichtten moedige daden in die verschrikkelijke oorlog van 40-45.

We herdenken vandaag , 4 mei 2016, alle gevallenen uit de Tweede Wereldoorlog en de conflicten daarna: Korea, Nederlands-Indië en de missies uit meer recente tijd. Opdat we niet vergeten wat het betekent, om niet vrij te zijn, om geknecht te worden, tot de uiterste consequentie.

Situaties waarin persoonlijke contacten hartverscheurend waren; afscheidsbrieven zoals die vanuit de gevangenis in Amsterdam aan de Weteringsschans bijvoorbeeld. “Lief mammeke, als een lawine heeft het leven ons geslagen en ik hoop dat de herinnering aan mij je niet met smart zal vervullen…”

Verzetsploegen die in het uniform van de vijand liepen met explosieven onder hun kleding om een aanslag mee te plegen, bijvoorbeeld op kantoren van de bezetter teneinde hun operaties te verstoren.

Opdat we ons ook bewust blijven van de vooroorlogse tijden, wat daar gebeurde. Als joods docent aan de universiteit van Amsterdam werd je eind 1940 ontslagen, want je was van de verkeerde bevolkingsgroep…

In dat verband: welke verschijnselen kunnen we vandaag de dag waarnemen? Wordt er geen angst, haat en verdeeldheid gezaaid door sommige mensen, zodat ze hun doelstellingen kunnen bereiken? Verdeeldheid die leidt tot uitsluiting en scheiding van mensen, van groepen. Wanneer komt daarbij de basis van onze maatschappij in het geding. Hebben we nog vertrouwen in onze rechtstaat, in vrijheid en in democratie, in solidariteit? We zien vele kleine en grotere stappen die gaande weg onze maatschappij veranderen; van noodtoestand tot noodtoestand, van nieuwe wettelijke mogelijkheden in te grijpen in onze privacy. Allemaal gemotiveerd door de onveilige situatie, die er is. U en ik weten dat en er moet voor onze veiligheid ook wat gebeuren. Maar vrede komt niet met geweld, hoewel er situaties zijn waarin vrijheid, recht en vrede met wapens beschermd moeten worden. Daarvoor zijn we onze veteranen dank verschuldigd, die waar dan ook moeilijke missies hebben volbracht.

Vrede dus door zoveel als mogelijk gewapend ingrijpen te voorkomen. Daarvoor hebben we een maatschappij nodig waarin we tijd voor elkaar hebben, waarin we uitwisselen, soms een feest vieren, gesprekken hebben, begrip tonen en kunnen vergeven. Dat werk is er, hier in Langedijk en internationaal. Zien we dat in deze tijd nog als haalbaar?

Eerlijk gezegd moet je behoorlijk optimistisch zijn en daarvoor hebben we ook elkaar nodig.

De wereld komt naar ons land, naar het rijke noorden, en daarmee ontstaat druk op onze stabiliteit, op onze economie, en op onze rechtstaat. De bevolkingsstromen zorgen voor een nieuwe maatschappij, die velen onzeker maakt. Een nieuwe maatschappij die veel meer zaken met zich meebrengt; de megaconcerns die alles van ons weten, de verschuiving van werk over de wereld, de milieugrenzen, de inlichtingendiensten die informatie verzamelen en opslaan, en niet in het minst de aanslagen van extreme strijders voor zaken die niet te rechtvaardigen zijn en niet in verband mogen worden gebracht met vredelievende organisaties of religies.

Hoe Europees is ons antwoord op deze zaken nog? Maar mogen we daarnaast ook terecht trots zijn op ons land zonder verdacht te zijn? De hegemonie van het westen bestaat niet meer, evenals de traditionele rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Dat alles maakt veel onzeker; en terug naar vroeger gaat niet; dus een veelkleuriger en andere samenleving is en wordt een feit.

Gemeenten moeten daarin voor woningen zorgen, taalcursussen aanbieden, plekken voor werk en school of opvang. Met dat pakket wordt besloten of vluchtelingen buren worden of vreemdelingen blijven. Want over vluchtelingen gaat het deze dagen waarin we volwassen moeten omgaan met uitdagingen. Hoe komen we van angsten naar het ontwikkelen van die capaciteiten waarmee we de nieuwe werkelijkheid kunnen onderzoeken? Het is tenslotte goed te weten dat vele goede krachten in onze samenleving aanwezig zijn, met opvallend positieve houdingen bij veel jongeren.

Jongens en meisjes van de basisscholen in Langedijk, jullie laten zien dat jullie op school ook praten over oorlog en vrede en waarom dat zo belangrijk is. Ik wil jullie speciaal bedanken voor jullie aanwezigheid!

Dames en heren, ik sprak in de krant over deelname aan deze avond als een statement naar de maatschappij. Dank daarin voor uw bijdrage.

Hans Cornelisse, burgemeester Langedijk