Stel je voor: een kring van mensen, zacht licht, de geur van warme bittere drank en ergens op de achtergrond het geluid van een klankschaal. Geen kroeg, geen feestje. Gewoon een avond met cacao. Klinkt misschien wat onverwacht, maar de cacao ceremonie wint in Nederland flink aan populariteit. En dat is niet zo gek.

Cacao als waardevol goed in oude culturen

De Maya's en Azteken gebruikten cacao al duizenden jaren geleden voor bijzondere momenten. Niet als alledaagse drank, maar als iets kostbaars: cacaobonen werden als betaalmiddel gebruikt, mensen werden ermee begraven en bij bruiloften speelde cacao een ceremoniële rol. Dat vertelt genoeg over de waarde die eraan werd gehecht.

Hoe die oude ceremonies er precies uitzagen, weten we eerlijk gezegd niet goed. Veel van die kennis is verloren gegaan. Moderne cacao ceremonies zijn dan ook geen directe reconstructie van wat de Maya's deden, maar een eigentijdse invulling die zich laat inspireren door dat erfgoed. Dat maakt ze niet minder waardevol, alleen eerlijker beschreven.

En ze slaan aan. Op het Nederlandse evenementenplatform Hipsy staan tientallen cacao ceremonies gepland door het hele land. Uitverkocht, regelmatig.

Wat maakt ceremoniële cacao anders dan een reep chocolade?

Hier zit een belangrijk verschil, al verdient het wat nuance. Ceremoniële cacao is pure cacaopasta van hoge kwaliteit, vaak single-origin en minimaal industrieel verwerkt, zonder toevoegingen van suiker of melkpoeder. Dat onderscheidt het wezenlijk van de chocoladereep uit de supermarkt, die doorgaans veel meer bewerkingsstappen heeft doorlopen en vol zit met toevoegingen.

Of ceremoniële cacao altijd "rauw" is, is een ander verhaal. Het begrip rauw wordt in de cacaowereld losjes gebruikt. Al tijdens de fermentatie van de bonen, een stap die de smaak vormt, kunnen temperaturen oplopen tot boven de vijftig graden. Sommige ceremoniële cacao is licht geroosterd, andere niet. Het echte kwaliteitsverschil zit hem meer in de oorsprong van de boon, de variëteit en de mate van industriële verwerking dan in de vraag of iets strikt rauw is.

Wat wel vaststaat: ceremoniële cacao bevat theobromine, een stof die de bloedvaten verwijdt en zorgt voor een zachte, langdurige energieboost zonder de plotselinge piek van cafeïne. Daarnaast zit er magnesium in en tryptofaan, een stof die de aanmaak van serotonine ondersteunt. Het Voedingscentrum bevestigt dat het dagelijks innemen van meer dan 200 milligram flavanolen uit cacao een positief effect heeft op de elasticiteit van de bloedvaten. Die flavanolen blijven beter behouden naarmate cacao minder zwaar industrieel bewerkt is.

Hoe ziet een cacao ceremonie er eigenlijk uit?

Dat verschilt. De ene ceremonie is sober en meditatief, de andere combineert de cacao met ecstatic dance, ademwerk of live muziek. Maar een paar elementen komen vrijwel altijd terug.

Deelnemers zitten vaak in een kring. Er wordt een intentie gesteld, een persoonlijk voornemen of een vraag die je die avond wil dragen. Dan wordt de cacao bereid: warm water, pure cacaopasta, soms een snufje kaneel of chili. Geen suiker, geen rietje. Je drinkt het langzaam, met aandacht.

Wat volgt kan een geleide meditatie zijn, stilte, gedeelde verhalen of muziek. De duur varieert van één tot vier uur. Sommige mensen beschrijven een gevoel van warmte en openheid. Anderen worden emotioneel. Weer anderen vallen bijna in slaap van de ontspanning. Er is geen verwacht eindpunt. Dat is misschien ook precies de kracht ervan.

Bewust kiezen voor anders drinken

Er speelt iets breder mee in deze populariteit. Veel mensen denken bewuster na over wat ze in hun lichaam stoppen. Alcohol verliest terrein, meditatie en mindfulness winnen het. De cacao ceremonie past in die beweging: het is een drankmoment dat je welbevinden ondersteunt in plaats van ondermijnt. Iets waar de discussie rondom alcohol en bewust leven al langer op wijst.

Cacao drinken bij een ceremonie is geen vervanging van een avondje uit. Het is eerder een avond naar binnen: minder praten, meer voelen. Dat trekt mensen aan die zoeken naar verbinding zonder de roes.

Zelf beginnen: zo doe je dat

Je hoeft echt niet meteen naar een ceremony in een Amsterdamse studio. Steeds meer mensen ontdekken dat ze het thuis kunnen doen, solo of met een vriendin of vriend. Verwarm water tot zo'n 70 graden, voeg een stuk ceremoniële cacao toe van zo'n 25 tot 40 gram, roer het goed door en drink het met aandacht. Zet rustige muziek op, leg je telefoon weg, formuleer in gedachten een kleine intentie.

Dat is alles. Geen sjamaan vereist. Gewoon tien minuten de tijd nemen om erbij te zijn.

Of je nu nieuwsgierig bent naar de spirituele kant, of gewoon op zoek bent naar een bewust moment voor jezelf: de cacao ceremonie is toegankelijker dan hij lijkt. Misschien is dat ook precies waarom hij zo snel zijn weg vindt naar de moderne woonkamer.